‘Zazakî (Zazaca) Kürtçenin bir lehçesidir’

Çem, Kürtler arasında daha önce „Ben Zazayım Kürt değilim“ gibi bir eğilim olmadığını ancak Kürt birliğinin gelişmesine paralel olarak bir politika olarak ortaya atıldığını kaydetti. Çem, „Kürtçenin lehçelerini konuşanlar, lehçelerini Kürtçenin lehçesi olarak adlandırmışlardır. 1980 cuntasından sonra, bazı kesimler çıkıp dediler ki, ‘Zazaca ayrı bir dildir’. Bu kişiler ne dil, ne de tarih konusunda bilgi sahibi olmayan kişiler. Bunlara sormak lazım, ‘Arkeolojik alanda yeni bir bulguya mı rastladınız? Yeni bir keşif mi elde ettiniz? Bugüne kadar bu konuda bir şey söyleyememişlerdir“ diye konuştu.


Kürt dilinin korunması için herkesin elini taşın altına koyma zamanı geldiğini söyleyen Munzur Çem şunları belirtti: „Bence kendini Kürt görenler önce bu sorunun stratejisini iyi algılamalı ve buna göre politika geliştirmelidir. Çünkü bir halkın dilini bitirmek için başta psikolojisini bozarlar işte bu da halkımız üzerinde net bir şekilde uygulanıyor. Bu saatten sonra kendi dilini küçük gören ve Türkleşmek için kendini tüm gücüyle zorlayan 50 yaş üstü insanları tekrardan değiştirmek belki zor olacak, ancak yeni nesile iyi anlatmak lazım. Herkes aynı fikirde olmayabilir ancak dilin korunması için birlik olmalıyız. Tv ve gazetelere ağırlık vermeliyiz.“


Munzur Çem:
Munzur Çem, 1945 yılında Bingöl Kiği (Gêxî) İlçesi’nde dünyaya geldi. İlkokulu Setera Köyü’nde, ortaokulu Dêrsim’nin Nazimiye (Qisle) İlçesi’nde okudu. 1971 yılında Ankara İktisat Fakültesi’ni bitirdi. 1970’ten bu yana roman, hikaye, masal ve makale yazıyor. Kültür, ekonomi ve politika üzerine çok sayıda makalesi bulunmaktadır. Zazakî gramer kitabı da yazan Çem, 6 araştırma kitabı bulunuyor.

''Hiç eğitim görmemiş iki kişi, birbirleriyle konuştuklarında tam olarak birbirlerini anlıyorlarsa, aynı dili konuşuyorlar, birbirlerini hiç anlamıyorlarsa farklı iki dili konuşuyorlar demektir." Kürt irkçilari Zazacanin Kürtçenin lehçesi oldugunu yaziyorlar.Onlara karsi delilleriniz nelerdir?
1.Atalarimizdan beri yüzyillardir biz Kürtlerden ayri bir topluluk oldugumuzu biliyoruz.
2.Zazaca ile Kürtçe arasindaki farkliliklar benzerliklerden fazladir.Benzer olan yapilar ise bütün irani dillerde zaten var olan yapilardir.Eger mesele benzerlik ise Kürtçenin de Farsçanin bir kolu olmasi lazim.Haddizatinda hazar denizinin kuzeyinde konusulan farsça diyalektleri zazacaya Kürtçeden daha yakindir.Isterseniz net ortamindan farsça bir parça indirin ve dinleyin.Göreceginiz olaganüstü bir benzerliktem baska bir gerçeklik degildir.O halde neden Kürtçe lehçesi iddiasinda bu israr sürdürülüyor.Sakin irkçiligin ( fasizmin ) bir hastaligi olan kendisine ait olmayani kendine mal edip sömürgesi yapmak olmasin.
3. Zazalarin Zaza oldugu gerçegi
Zazalar kendi dillerinde, Türklere "Tirk", Kürtlere ise yöreden yöreye "Kirdas", "Khurr" veya "Khurrmanc" derler ve kendilerini her iki halktan da ayirirlar. Türklügü veya Kürtlügü kabul etmezler. Zaza halk türkülerinde de bu ayrim çok net bir sekilde görülmektedir. Kürdoloji'nin babasi kabul edilen Minorsky, Islam Ansiklopedisi'nin Ingilizce basiminda Zazalar'in kesinlikle Kürt olmadigini belirtir. Ayrica Batili dilbilimciler, Zazaca'dan hareketle Zazalarin Farslardan ve Kürtlerden tamamen farkli Irani kökenli bir etnik grup oldugunu belirtirler. Diger taraftan, Iranoloji biliminde Zaza dili, Kürtçe ve Farsça'dan farkli özgün Irani bir dil olarak tasnif edilmektedir. Yine dünya üzerinde, 6,000'den fazla dil ve lehçeyi arastiran Ethnologue'a göre Zazaca iki lehçeden olusan (Dersimce/Kuzey Zazaca ve Güney Zazaca/Dimilki), basli basina bir dil olarak siniflandirilmistir.
Zazalarin ve Kürtlerin yüzyillarca ayni cografyada yasamasi iki toplumun kültürel olarak yakinlasmasina neden olmustur. Kürtler’in siyasi ve sayisal olarak Zazalar'a göre daha üstün olmasi ise, Zazalar'in ve Zazaca'nin varligi konusunda bir dezavantaj olusturmustur.Ayrica bölgede etkin olan sol örgüt ve yapilar da devrim adina israrla Zazalarin kürtlerin bir kolu oldugu tezini isledikleri için sol düsünceyi benimseyen zazalarin büyük bir çogunlugu kendilerini kürt olarak görmeye baslamislardir ve bu sekilde bir kanaati bazi zazalar arasinda yaymislardir.Diger taraftan devlette daha da bölünmeyelim ( ! ) düsüncesiyle zazalarin kürtlerin bir kolu oldugu iftirasinin halk arasinda yerlesmesine zemin hazirlamistir.Bakin bugün bile TRT6 da zazaca bir lehçe olarak kabul edilmektedir.Zazalar kendilerini Türk, Kürt ve Fars kimliklerinin disinda görmelerine ragmen, Zaza halki geçmiste uzun bir dönem boyunca disaridan bir bakisla Kürt sayilmis, dilleri de Kürtçe'nin bir lehçesi zannedilmis ve Zazalara Kürt muamelesi yapilmistir.Zazaca hakkinda siyasette ve halk arasinda, özellikle Bati Anadolu’da yaygin olan "Kürt lehçesi" tanimlamasi vardir. Diger taraftan Kürt siyasetçiler ve genel olarak geçmisten bugüne hemen hemen bütün Kürt sol örgütlenmeleri de Zazalari Kürt, Zazacayi da Kürtçe'nin bir lehçesi saymislardir. Bu durum Zazalari Kürt kimligine itmis ve günümüzde birçok Zazanin kendisini Kürt olarak tanimlamasina ve Kürtlügü benimsemesine neden olmustur.
Fakat, tüm bu gelismelere ragmen Zazalar ve Zazaca üzerine yapilan arastirmalar, Zazalarin Türklerden, Kürtlerden ve Farslardan tamamen farkli bir etnik grup oldugunu göstermektedir.Özellikle Zazaca üzerinde yapilan dilbilimsel arastirmalar bu yöndedir. Zazaca'nin ilk olarak baslibasina bir dil oldugunu kanitlayan dilbilimci Karl Hadank, 1932 yilinda yayimladigi Die Mundarten der Zâzâ adli eserinde Zazaca'nin Kürtçe'nin veya Farsça'nin bir lehçesi olmadigini, bu dilleri dilbilimsel olarak karsilastirarak Zazaca'nin basli basina bir dil oldugunu kanitlamistir. Peter Lerch (1856), Friedrich Müller (1864), Albert van Le Coq (1901), Prof. Dr. Jost Gippert, McKenzie, Prof. Dr. G. Kôjima gibi dilbilimcilerin eserlerinde de Zazaca net bir sekilde özgün ve bagimsiz bir Irani dil olarak tasnif edilmistir.
Zaza halkinin yasli ve siyasetten uzak kalmis kesimi, Türklügü ve Kürtlügü kabullenmez (Türkiye'nin Etnik Yapisi, Ali Tayyar Önder, Fark Yayinlari). Zazalarin kendi basina güçlü bir siyasi ve akademik merkezi örgütlenmeye sahip olmamasi, Zaza halkinin dil ve kimlik sorununun gündeme çok zayif bir sekilde gelmesine veya hemen hemen hiç anilmamasina sebebiyet vermektedir.
Zazalar kendilerini Tunceli yöresinde Alevi anlaminda "Kirmancki", Varto, Hinis, Tekman, Çat, Adakli yöresinde "Sarê Ma", Bingöl yöresinde "Zaza", Koçgiri, Palu ve Maden yöresinde "Zaza", Siverek, Çermik, Koçgiri ve Aksaray yöresinde "Dimili ve Zaza yada zwenema" olarak adlandirmakta; dillerine ise sirasiyla "Kirmancki", "Zonê Ma", "Zazaki" ya da "Dimilki" demektedirler.
1900 yilinda "Dersim" adli kitabini yayinlayan Ermeni yazar Antranig, Iranolog Oskar Mann ve tarihçi V. Minorsky'e göre, Zazalar tarafindan kendi etnik kimligini tanitirken yaygin olarak kullanilan "Dimili" terimi, Ermenice karsiligi "Dêlmik" olan Kuzey-Iran'daki Gilan taraflarinda bulunan Deylem bölgesine tekabul etmektedir.
Zazalarin muhtemelen MS 9. ile 11. yy. arasi Deylem'den bugünki yurtlarina göçettigi tezi birçok Zaza arastirmacilari tarafindan kabul görmekte, ki hala Kuzey Iran'da konusulan Mazenderanca ve Gilanca gibi diller Zazaca'ya köken olarak Kürtçe'den daha fazla yakinlik arzetmektedir.
Zaza terimi ise Zazalar'in bugün yasadigi bölgede birçok köy ve yer adinda geçmektedir. Zazana, Zuza, Sason, Zavzan gibi sözcükler de buna örnek gösterilebilir. MÖ 542 yilinda Pars krali Dara (Darius)'un Behistun yazitinda da yukari Firat ve Dicle Havzasi "Zazana" olarak adlandirilmaktadir.
Ayrica dogrulugu tam olarak bilinmemekle birlikte Diyarbakir'da bulunan bazi zazalar kendilerine soruldugunda kendilerinin Hurriler in dolayisiyla sümerler in torunlari olduklarini ve bu nedenle kesinlikle Türk ya da Kürt olmadiklarini iddia etmektedirler.
Nisan 2009'da T.C. Genelkurmay Baskani'nin yaptigi resmi konusmada ilk kez Zazalar'dan bahsedilmis ve Zazalar ile Kürtler'in farkli etnik unsurlar oldugu belirtilmistir
4-1597 yilinda yazilan Kürt tarihi "Serefname" de söyle denilmektedir.
"Kürt asiret ve topluluklari dil , gelenek ve sosyal yapilar yönünden 4 Büyük kisima ayrilirlar.
1.Kurmane 2.Lor 3.kelhane 4.Goran"
Zazalarin adlari bile kürtlerin arasinda gecmez .En meshur kürt kitabinda böyle iken niçin Kürtçüler zazalarin kürt olmasini istiyor ?
5- Almanca ile Ingilizce arasindaki su benzerliklere bakiniz.Eger bu benzerliklerden dolayi Almanca aslinda Ingilizce’nin lehçesidir fikri dogru ise zazacanin da kürtçe’nin lehçesi oldugu savunulabilir.Ki akli basinda hiçbir insan bunu savunmaz.O takdir bu benzerlik delili bir analojiden baska bir sey degildir.

“Arap,Fars,Selçuklu ve Osmanlı kaynaklarında Zazalar hep ‘Kürt’ olarak kaydedilmiştir.Aynı durum Ermeni,Rus,Avrupa ve Amerika kaynaklarında da vardır.Cumhuriyetin bütün gizli raporlarında da aynı bilgiler var.”diyor Munzur Çem. Haydi diyelim yabancılar art niyetli,Selçuklu ve Osmanlılar da mı art niyetli?Biraz izan, insaf ve vicdan,biraz da tarih bilgisi yeterlidir bu gerçeği görmek için.

Cumhuriyet döneminde hazırlanan gizli raporlarda Kürtler hep tehlike olarak görülmüştür.Genel Müfettiş İ.Tali Öngören’in 1928 ile 21 Aralık 1931 tarihli raporları,Mareşal Fevzi Çakmak’ın 18 Eylül 1930 tarihli raporu Kürtlerle ilgilidir.Çakmak Dersim ve Ezincan’da kısmı tedip önermektedir.

İsmet İnönü’nün 1935 yılında hazırlayıp Atatürk’e sunduğu raporda;”Erzincan Kürt merkezi olursa Kürdistan’ın kurulmasından korkarım.Van,Muş,Erzincan ve Elazığ’da acele Türk kütleleri kurmalıyız.” der.Erzincan ve Elazığ’da proje hayata geçiriliyor.
İnönü’nün raporundan sonra Genel Müfettiş Abidin Özmen Bitlis,Diyabakır,Van,Hakkari,Muş;Mardin,Urfa,Siirt ileri için detaylı rapor hazırlar ve 7.12.1936 tarihinde Umumi Müfettişler Konferansında yetkililere sunuyor.


Bu raporların hepsinde, ayrım yapılmaksızın Kürtlük tehlikesi ve alınması gereken önlemler anlatılmaktadır.(Hiç birinde Zaza Kurmanc ayrımı yok).Yalnız Or.İzzeddin Çalışlar tarafından yazılan 1933 veya 1934 yılında 100 adet basılan (gizli) ‘Dersim Raporu’ adlı kitap da ağırlıklı olarak Dersimlilerin Türk olduklarını ve aslını kaybettiklerini yazmaktadır.


Gerek Osmanlı Devleti döneminde ve gerekse Cumhuriyet döneminde meydana gelen bütün ayaklanmalar,Türk, Kürt ve yabancı tarihçiler tarafından “Kürt Ayaklanmalar” olarak adlandırılmıştır. Eski Cumhurbaşkanı Demirel PKK’yi kastederek “Bu 29. Kürt Ayaklanmasıdır” demedi mi?Koçgiri ve Şeyh Said ayaklanmaları aslında Zaza Kürtlerinin bir kıyamıdır.Tunceli’de uygulanan vahşet- ki burada ayaklanma yok- raporları ve Seyit Rıza ile arkadaşlarının idam kararları da bu meyandadır. Yerli ve yabancı tarih kitaplarına baktığımızda “Kürt Ayaklanmaları” olarak yazıyor. İstiklal Mahkemeleri kararları da bunu doğruluyor.Buna bir örnek vererek yetineceğim:
Şark İstiklal Mahkemesi, 28 Haziran 1925 günü mahkeme kararında; “….Kararda,ayaklamanın çıkış ve yayılma sebepleri ayrıntılı olarak…..din ve şeriat araç yapılarak,gerçekte bağımsız bir Kürdistan kurmak amacına yönelik olan Şeyh Said ayaklanmasının…. seksen bir sanıktan;


1-Asiler Reisi Şeyh Said..(başta sayılarak) 49 sanık ayaklanmanın asıl suçluları olarak idama mahküm edildiler….” diye özetliyor kararı Ergün Aybars İstiklal Mahkemeleri adlı kitabında.Mahkeme kararında dün Zazalar Kürt idiler,bugün ise en yüksek tepeden bile Kürt olmadıkları söyleniyor.Şimdi tam sorma zamanı;Dün söylenenler mi doğru yoksa bugün söylenenler mi?


“Arap,Fars,Selçuklu ve Osmanlı kaynaklarında Zazalar hep ‘Kürt’ olarak kaydedilmiştir.Aynı durum Ermeni,Rus,Avrupa ve Amerika kaynaklarında da vardır.Cumhuriyetin bütün gizli raporlarında da aynı bilgiler var.”diyor Munzur Çem. Haydi diyelim yabancılar art niyetli,Selçuklu ve Osmanlılar da mı art niyetli?Biraz izan, insaf ve vicdan,biraz da tarih bilgisi yeterlidir bu gerçeği görmek için.

Devlet tarafından uzun yıllar inkar edilen Kürt ve Kürt dili yeni yeni-resmi olarak yasak olmasına rağmen- bir paradoks olarak- yasağın kaldırıldığı;konuşmanın ve yazmanın serbest olduğu siyasiler tarafından söylense de,halâ TBMM’de Kürt dili ‘Bilinmeyen bir dil olarak’ Meclis tutanaklarına geçirilmektedir.Bu ne yaman çelişki...


Evet, belirli bir rahatlama var-ki bunları yazabiliyorum.Mardin Artuklu Üniversitesi’nde açılan Yaşayan Diller Bölümü ve TRT Şeş bu alanda atılan önemli adımlardır.Henüz yasalara girmiş bir şey ortada olmasa da.


Eskiden devlet, “Kürt de Kürtçe de yoktur”, sonra, “Kürt de Kürtçe de var ama, Kürtçe 200-300 kelimelik basit ve karma (Arapça Farsça)bir dildir”demeye başladılar.Tutmadı,çünkü mızrak çuvala sığmıyordu.Söyleyenlerin bile yüzü kızarıyordu.Kürt dilinin gelişmiş bir dil olduğunu herkes gibi elbette devlet adına fikir yürütenler de biliyordu.


1970’lerin sonlarında Hayrı Başbuğ’un”İki Türk Boyu:Zaza ve Kurmaclar” adlı küçük bir kitabını okumuştum.Kitapta,Kürtlerin Saka Türklerinden geldiklerini yazıyordu, ağırlıklı olarak Zazalar konu ediliyordu.Zazaların Kürt olmadıklarını, ayrı bir millet olduklarını işleyen ve o günün politikasına uygun bir yayındı.Kitap ülkücülerin elinden düşmüyordu.Günümüzde aynı düşünceler benzer kişilerce savunuluyor olması oldukça düşündürücü.Bir kısım Alevi Kürtlerde bu değirmene su taşıyorlar.


Avrupa’da başlayan ve son zamanlarda Türkiye’de Zazaca ile ilgili şiir,roman,sözlük,dergi, Web Sitelerinde makale,araştırma vs. yayınlanmaktadır.İşin uzmanı olan ve Zazaca için emek harcayanlara minnettarız.Kafaları karıştırmak için yazanlara da Allah akıl ve fikir nasip etsin.


Son yıllarda bazı Zaza kardeşlerimiz;“Zazaca’nin bağımsız bir dil olduğunu, Kürt dilinin bir lehçesi olmadığını,ayrı bir Zaza ırkı olduğunu” yazmaktadırlar.Bu ne kadar bilimseldir, kime hizmet ediyor,niye yapılıyor,cok kişiler gibi ben de anlamaya çalışıyorum.Yanlış anlaşılmasın,gerçekten böyle bilimsel çalışmalar varsa,elbette kabul edilir. Tarih boyunca -son 20-30 yıl hariç- Zazalar kendilerini hep Kürt olarak tanımlamışlar;kanımca doğru olan da budur.


“Devletin Kurmanclara yaptığı zulmü,şimdi de Kurmanclar Zazalara yapıyor” demek insaf ölçüleriyle bağdaşmaz.Bu güne kadar hiçbir yayın organında böyle bir yazı okumadım.Bence bu düşünce,ya bir ön yargıdır ya da konuyu bilmemektir. Neden Zaza ve Kurmanc kavga ettiriliyor?Niye Zaza Kurmanc ayırımı yapılıyor?Azeri Türkü ile Özbek Türkü kavga ediyor mu?Projenin belli yerlerde hazırlanıp piyasaya sürüldüğü apaçık ortada.


Zazaca gelişim göstermemişse,Kurmancların ne günahı var?Kurmanclar mı Zazaca’yi yasakladı? Devlet yasağı herkese şamildi. Büyük bir baskı ve zulüm vardı.Ama bizler çocuklarımıza ana dillerini öğretebildik mi? Zaza anne,çocuğuna dilini öğretti de,Kurmanclar mı engel oldu? Sokaklarda Zazaca konuşan kaç çocuk var?


Selçuklu ve Osmanlı döneminde yasak yoktu.Niye yaklaşık bin yüz yıl yazılı eserler verilmedi?O zamanda mı Kurmanclar engel oldu? El insaf!.. Görevimiz birbirimizi anlamak,gerçeği bulmaktır;suçlamak hiç değil.


Bireyin kendi isteğiyle –ahlakî olamasa da- bir başka sosyolojik gruba dahil olması kendi tercihidir.Önemli olan baskı ve zorlamanın olmamasıdır.Dil,ulusu meydana getiren en önemli etmendir..Bir ulusu yok etmek istiyorsan dilini değiştirmek yeterlidir.


Kürt dili ile ilgili bir kısım verileri sunmaya çalıştım .Zazaca,Kürt dilinin bir lehçesi olduğunu dil bilimciler söylüyor.Aksini iddia edenlerde var.Sosyal bilimlerde gerçeğin değişebilirliğin farkındayım.Yeni bilgiler,eski bildiklerimizi gözden geçirmemize neden olabilir.Yanlışta ısrar,bilimsel bir davranış değil,ideolojik bir saplantıdır.Zazaca’nın ayrı bir dil olduğunu ileri sürenlerin argümanları, Kürtçe’nin bir lehçesi olduğunu ileri sürenlerin argümanlarının yanında,bence çok zayıf kalıyor.Taktir edersiniz ki bütün belgeleri bu makalede zikretmek mümkün değil.


Yazımı yazmadan önce ve yazma sırasında çok sayıda makale,dergi,kitap,ansiklopedi okudum. Web sitelerinde çok mesai harcadım.Ben,gerek Vate Grubu,gerek Zazaca Dil Enstitüsü ve gerekse bağımsız çalışanların,Zazalara ve Zazaca’nın edebî bir dil olmasına hizmet ettiğini düşünüyorum.Maalesef farklı amaçlar peşinde koşanlar da var.Zamanla bu ayrılığın giderileceğini ve ‘aklı selim’in galip geleceğine inanıyorum.Bu temennim, ‘bilimsel verileri bir kenara atalım’ olarak algılanmasın.


Birlikte verilen mücadele sonucu,Kürtlerin dünya gündemine girdiği,ülkemizde Kürt açılımın konuşulduğu bir dönemde,Zazaca’nın en üst düzeyde gündeme getirilmesi oldukça düşündürücü
Yazıma böl,parçala ve yut politikasına, tarihimizden iki örnekle son vereceğim:

Şeyh Said Ayaklanmasında Dersim’e yardım için gönderilen elçilere olumsuz cevap verilir.O sırada Elazığ Valisi Ali Cemal Ovacık yöresi gezisine çıkıyor ve;”Ağalar,Gazi’nin size selamı var,Munzur suyundan bir yudum içerek,içtiğim suya yemin ederim ki,O(M.Kemal) Alevi’dir.Dünya’daki bütün Alevileri ihya edecektir.Ben de Alevi’yim.” diyordu.Hayati derecede önemli olan yardım yapılmadı ve bu oyuna kanan bir kısım Alevi Kasımla birlikte Şeyh Said’i teslim etmediler mi? Biri Alevi Zaza Kürdü,diğeri Sünni Zaza Kürdü.


Kaderin cilvesine bakın ki,1937-l938’ de Devlet Dersimi yakıp yıkarken,on binlerce Alevi Kürdü öldürürken,insanları mağaralarda fareler gibi zehirlerken, Sünni Kürtler onların yardımına gitmediler/gidemediler ve gözyaşlarını içlerine akıttılar.
Ne yazık ki,tarih bu tür acı olaylarla doludur.

Zeki Alimoğlu

Kaynakça:Mehdadİzady,Kürtler,DozYay.,2004;SelimTemo,KürtŞiirAntolojisi,Agorakitaplığı,C.I,II,2007;;Şeref Han,Şerefname,DengYay.,2009;KürtçeyiTanıyalım,İstanbul Kürt Enstitüsü Web Sitesi);Dr.Nuri Dersimi,Kürdistan Tarihinde Dersim,Doz Yay.,2004;Saygı Öztürk,İsmet Paşa’nın Kürt Raporu.Doğan Kitap,2007;M.Bülent Varlık(Yayına Hazırlayan),Umumi Müfettişler Toplantı Tutanakları-1936,Dipnot Yay.,2010;İzzeddin Çalışlar,Dersim Raporu,İletişimYay.,2010;M.Kalman,BelgeveTanıklarıylaDersimDirenişleri,NûjenYay.,1995;Doç.Dr.M.M.Güler,Doç.Dr.İ.Çapak(YayınaHazırlayan),II.Bingöl Sempozyumu, Bingöl Belediyesi Yay.,2009;Doç.Dr.Ergun Aybars,İstiklal Mahkemeleri,Kültür ve Turizm Bak. Yay.429,1982.

Direnis yazan:

QUOTE:

Nisan 2009'da T.C. Genelkurmay Baskani'nin yaptigi resmi konusmada ilk kez Zazalar'dan bahsedilmis ve Zazalar ile Kürtler'in farkli etnik unsurlar oldugu belirtilmistir.

Bu sözü edilen genel kurmay baskanıda hani şu gerçek islak imzaya , kağit parçasi diyen, onlarca belkide tonlarca bulunan silahlardanda kullanılmış LAV silahini eline alip bu bir borudur diyen ilker basbuğ dur.